دامنه حرکتی به میزان حرکت هر مفصل اطلاق می شود . اجرای حرکات دامنه حرکتی باعث افزایش جریان خون شده و خطر تشکیل لخته های خونی را کاهش می دهد .
۱. هر کدام از دست ها و پاها بایستی حداقل یک بار در روز حرکت داده شوند .
۲. میزان حرکتی که به هر یک ازاندام ها اعمال می شود ، بایستی به اندازه ای باشد که مفاصل مربوطه سفت نشوند و یا فرد احساس ناراحتی نکند .
۳. هر حرکت بایستی حد اقل ۱۰ بار تکرار شود .
۴. حرکات بایستی به آرامی اجرا شوند ، به طوری که از ایجاد اسپاسم جلوگیری گردد .
۵. مفاصل و عضلات باید به صورت آرام حرکت داده شوند و به هیچ وجه نبایستی فشار حرکات را بیش از حد افزایش داد .
۶. فرد بایستی نسبت به تغییراتی که در حین تمرینات دامنه حرکتی به وجود می آید هوشیار باشند . اگر دامنه حرکت مفصلی کاهش پیدا کند ، ضرورت دارد که مدت زمان حرکات و تعداد تکرار آن ها برای آن مفصل افزایش داده شوند .
معرفی چند حرکت ( به صورت نشسته و با کمک فرد دیگر )
- انعطاف شانه ها ازجلو
کنار فرد ایستاده و یک دست خود را روی قسمت بالای دست گذاشته و بادست دیگرتان قسمت پایین دست ( ناحیه مچ ) او را نگه دارید . با صاف کردن آرنج بیمار به آرامی دست او را به سمت بالا و جلو حرکت دهید .
- انعطاف شانه هابا حرکت دستها ازپهلو به سمت بیرون
در پشت فرد ایستاده و آرنج او را صاف کنید ، به آرامی دست او را به پهلو حرکت داده و از کنار بدن او تا ارتفاع شانه دور نمایید . سپس اطمینان پیدا کنید که کف دست او روبه بالا قرار گرفته باشد و بعدحرکت را تا وقتی که دست کاملاً در بالای سر او قرار گیرد ، ادامه دهید .
- انعطاف شانه ها با حرکت دست ها از پهلو به سمت بیرون وداخل درسطح افقی
یک دست خود را در زیر قسمت بازو و دست دیگر را در ناحیه مچ دست فرد قرار داده و آن را تا ارتفاع شانه بالا بیاورید . سپس دست او را در عرض قفسه سینه طوری قرار دهید که شانه مخالف را لمس کند . سپس آن را عقب کشیده تا در خارج از پهلوی بدن قرار گیرد .
- چرخش شانه
کنار فرد ایستاده و یک دست خود را زیر ناحیه بازوی او حائل کنید . سپس آرنج او را طوری خم کنید که در سطح شانه با دست یک زاویه 90 درجه تشکیل دهد . در حالی که قسمت بازو را هنوز نگه داشته اید قسمت ساعد را به سمت پایین حرکت دهید به طوری که دست او از سقف تا کف را نشان دهد .
- انعطاف و کشش آرنج
با یک دست ناحیه بازو و با دست دیگر قسمت ساعد دست فرد را گرفته و آرنج او را طوری خم کنید که کف دست او شانه را لمس کند . سپس دست را کاملاً صاف کنید . اگر لازم بود پشت مفصل آرنج فشار بیاورید .
- چرخش ساعد و گردش کف دست به سمت بالا و پایین
دست خود را در دست فرد گذاشته ، آرنج او را خم کرده و آن را در همان حالت نگه دارید . سپس دست او را طوری بچرخانید که بطور متناوب کف دست رو به بالا و سپس رو به پایین قرار گیرد .
- انعطاف و کشش مچ و انگشتان دست
با یک دست بالای مچ دست فرد را نگه دارید و با دست دیگر ، مچ او را به سمت عقب برده و انگشتان او را به سمت داخل کف دستش خم کنید . سپس اجازه دهید مچ آزاد شده و انگشتان او صاف شوند .
- حرکات شست دست
انگشت شست دست فرد را از انگشت اشاره دور کنید . سپس آن را در عرض کف دست بچرخانید تا نوک انگشت کوچک دست را لمس کند .
تمرینات دامنه حرکتی غیر فعالانه در حالت خوابیده روی تخت ( توسط خود فرد )
- انعطاف شانه
در کنار فرد بایستید و با یک دست زیر بازو و با دست دیگر زیر مچ دست او را گرفته و مچ او را نگه دارید . سپس دست را به سمت جلوی بیمار بلند کرده تا جایی که رو به سقف قرارگیرد . سپس حرکت را تا جایی به سمت بالای تخت ادامه دهید که فرد احساس سفتی یا ناراحتی نکند .
- انعطاف شانه هابا حرکت دستها ازپهلو به سمت بیرون
کنار فرد بایستید . با یک دست نزدیک آرنج و بادست دیگر ناحیه ساعد بیمار را بگیرید . سپس دست او را به سمت خارج از پهلو حرکت دهید . در این حالت کف دست را به سمت بالا و رو به سقف چرخانده و حرکت دست را به طرف سر فرد ادامه دهید . اگر لازم باشد می توانید آرنج او را خم کنید تا بالای تخت مانعی برای حرکت ایجاد نکند . ممکن است لازم باشد که دست خود را از آرنج تا شانه شخص حرکت دهید تا از ( گردش دست به سمت بالا ) و در جهت گوش جلوگیری گردد .
انعطاف شانه ها با حرکت دست ها از پهلو به سمت بیرون و داخل - درسطح افقی
با یک دست خود ، قسمت بالایی دست فرد و بادست دیگر بخش پایین تر یعنی ناحیه ساعد او را گرفته به طوری که برای مچ او یک تکیه گاه ایجاد کنید . دست فرد را در عرض قفسه سینه تا اندازه ای حرکت دهید که شانه مخالف را لمس کند . سپس آن را به سمت عقب و دور از پهلو برگردانید .
- چرخش شانه
در کنار فرد بایستید . با یک دست قسمت بالای دست بیمار و با دست دیگر قسمت مچ او را بگیرید . سپس دست فرد را تا ارتفاع شانه بالا کشیده و آرنج را خم کنید . بطوری که یک زاویه ۹۰ درجه ایجاد کند . بعد از آن با نگه داشتن بالای دست ، قسمت پایین دست را طوری حرکت دهید که کف دست او تخت را لمس کند . سپس آن را بالا ببرید تا پشت دست او تخت را لمس نماید . اگر کف دست قادر به لمس تخت نباشد ، نبایستی هیچ فشاری به آن وارد کرد .
- انعطاف و کشش آرنج
یک دست را روی قسمت بالای دست فرد و با دست دیگر یک تکیه گاه برای مچ دست او ایجاد کنید . آرنج را بطور متناوب خم و راست کرده و دست را به طرف شانه و سپس چانه شخص حرکت دهید . اگر لازم بود ، پشت مفصل آرنج فشار وارد کنید تا دست صاف نگه داشته شود .
- چرخش ساعد و گرداندن کف دست به سمت بالا و پایین
آرنج را تا ۹۰ درجه به سمت بالا خم کرده و کمک کنید تا در پهلوی بدن بیمار و روبه جلو قرار گیرد . این حالت به ساعد اجازه حرکت خواهد داد نه به شانه . دست فرد را به بگیرید ( چنانچه می خواهید دست او را تکان دهید ) و برای مچ دست تکیه گاه ایجاد کنید . سپس کف دست را به سمت بالای تخت و بعد هم به سمت پایین تخت بچرخانید .
- کشش و انعطاف مچ دست و انگشتان
با یک دست ناحیه مچ ساعد را نگه دارید . با دست دیگر مچ را به سمت پایین خم کنید و اجازه بدهید که انگشتان صاف بشوند . مچ را به سمت بالا خم کرده و انگشتان را به سمت کف دست بپیچانید . انگشتان را به طور کامل به سمت خارج صاف نکنید ، مگر اینکه پزشک دستور داده باشد . این حرکت می تواند مانع التهاب حاد تاندون شود .
- حرکات انگشت شست
انگشت شست را از انگشت اشاره دور کنید . سپس آن را در عرض کف دست تا حدی بچرخانید که نوک انگشت کوچک را لمس کند . انگشت شست را به شکل دورانی حرکت دهید .
تمرینات دامنه حرکتی غیر فعالانه ( توسط خود فرد )
- انعطاف زانو و مفصل ران
۱. فرد باید دست خود را زیر زانو قرار داده و زانوی خود را تا سینه به سمت بالا بکشد . در این مرحله برای حمایت بیشتر تنه فرد می تواند به دیواره پشت خود تکیه دهد و یا از یک متکا استفاده کند .
۲. فرد باید دست خود را روی ساق پا قرار دهد و زانوهای خود را تا آنجا که ممکن است نزدیک به سینه خود بکشد . بایستی هنگام حرکت دادن پاها ، از پرتاپ کردن آن ها به سمت داخل یا خارج خودداری کند .
۳. فرد با انجام این حرکت قادرخواهد بود مفاصل ران ، زانو ، عضلات با سن و جلوی ران خود را تحت کشش قرار دهد .
- گردش مفصل ران و دور کردن آن از محور بدن - از پهلو
فرد باید انتهای پای خود را روی پای مخالف قرار دهد و آنرا در جایی با دست خود نگه دارد . سپس به آرامی روی زانوی خود به سمت پایین فشار دهد . با اینکار مفاصل ران و عضلات داخلی ران تحت کشش قرار خواهند گرفت .
- گردش مفصل ران ونزدیک کردن آن از محور بدن ازپهلو
فرد بایستی ران و زانوی خود را مختصری خم کند و سپس آن را به سمت پای دیگر فشار دهد . در این حالت باید خم زانو حفظ شود و پای بیمار نیز روی تخت نگه داشته شود . قسمت ران نیز نبایستی از تخت بلند شود . با اجرای این تمرین ، مفصل ران و عضلات روی ران تحت کشش قرار خواهند گرفت .
خم کردن قوزک پا
۱. فرد باید وضعیت پای خود را همان طور که درقسمت ( گردش مفصل ران به سمت خارج محور بدن ) توضیح داده شده قرار دهد .
۲. فرد با تکیه دادن روی دست خود در قسمت جلو یا پهلو بایستی تعادل وضعیت خود را افزایش دهد .
۳. سپس پنجه دست خود را زیر قسمت سینه ای کف پا قرار داده و انگشت شست پای خود را به سمت زانو بکشد .
۴. با این حرکت بیمار مفصل قوزک پا و عضلات پشت ساق پای خود را تحت کشش قرارخواهد داد .
برای اجرای این روش دامنه حرکتی ماهیچه های پشت ران بایستی 120 درجه باشد . این موضوع را متخصصین برای فرد مشخص خواهند کرد .
۵. دراین حالت فرد نشسته و پاهای خود را در جلوی خود به صورت صاف دراز می کند .
۶. دست خود را زیر سینه پا قرار داده و انگشت شست پای خود را به سمت زانو می کشد .
بخاطر داشته باشید که در این حرکت بیمار بایستی کشش را روی ماهیچه های پشت ران خود متمرکز نماید نه روی قسمت های پایینی پشت پا .
- بالابردن پادرحالت درازکش
۱. دراین تمرین فرد به پشت می خوابد و ران یا شلوار خود را در دست های خود می گیرد .
۲. سپس پای خود را به سمت سینه می کشد . اگر بیمار در حالت خوابیده برای گرفتن پای خود مشکل داشته باشد می تواند ابتدا در حالت نشسته ران خود را گرفته و سپس به آرامی به پشت بخوابد .
۳. ناحیه قوزک پای خود را با یک دست نگه می دارد و کف دست دیگر خود را در جلوی زانوی خود قرارمی دهد .
۴. سپس در حالی که زانوی خود را با یک دست صاف نگه داشته ، بادست دیگر آن را به سمت خارج می کشد .
" لازم به توضیح است این حرکات برای افرادی که مشکل نخایی دارند توصیه می شود "
برچسب:
نویسنده: صبا
تاريخ: دوشنبه
25 فروردين
1393 ساعت: 0:29